دانشگاه از آن جهت به عنوان یک جامعه متفاوت از سایر جوامع هم تراز خود شناخته می شود که پلورالیسم اندیشه و چند صدایی در آن حضور دارد، و این گفتمان چند وجهی حتی در تاریکترین نقاط تاریخی و بسته ترین شرایط ایجادی وجود داشته و این نوسان اندیشه هرگز به حاکم شدن تک صدایی در دانشگاه منجر نشده است.
اگر چه امروزه تنها اندیشه هایی می توانند در قالب تشکل های دانشجویی نمود یابند که پسوند اسلامیت را در کنار نام تشکل خود داشته باشند، اما این مرزبندی اندیشه ای در غیاب تشکل های غیرمذهبی هرگز سبب رخت بر بستن اندیشه هایی چون اندیشه های مارکسیسم و یا لیبرالیسم و… از عرصه دانشگاه نشد، زیرا که امروز و بر خلاف فضای بسته حاکم بر دانشگاه، شاهد حضور و یا ظهور هر چه بیشتر گرایشات متفاوت از گفتمان رایج در جامعه و دانشگاه هستیم و این گرایشات چه با دیدگاه های لیبرال و چه با دیدگاه های چپ گرا و مارکسیستی و… نشان داده اند که برخوردهای قهری و سلبی با اندیشه ها و گفتمان های متفاوت هرگز سبب خشکاندن ریشه این گفتمان ها در جامعه و به خصوص دانشگاه نشده است. زیرا که لزوم وجود گفتمان چندصدایی از ذات وجودی دانشگاه نشأت می گیرد. پس تا زمانی که نبض دانشگاه بر پیکره جامعه حس شود، اندیشه و گفتمان نیز در کالبد آن در جریان است.
در حقیقت امروزه به جز انجمن های اسلامی دانشجویان که تاریخ تأسیس شان به سال های پیش از انقلاب ۵۷ (سال ۱۳۲۰) می رسد، امکان حضور سایراندیشه های مستقل و منتقد در قالب تشکل های دانشجویی در دانشگاه وجود ندارد، زیرا که پس از انقلاب فرهنگی، در عمل امکان حضور اندیشه های متفاوت از گفتمان ایدئولوژیک حاکم در جامعه، سلب شد و این برخلاف وعده های انقلابی عنوان شده پیش از پیروزی انقلاب بود.
البته این مقوله به بحث لزوم حضور اندیشه ها و گفتمان های متفاوت و یا سلب حق حضورشان در دانشگاه نمی پردازد و بحث در این رابطه به مقوله ای دیگر واگذار می شود.
موضوع اصلی مورد بحث در این مقاله در رابطه با شکل گیری و ظهور تشکل هایی به ظاهر دانشجویی است که اگر چه در قالب و اسامی متفاوت شکل می گیرند، اما تنها حامی یک اندیشه و گفتمان اند و علاوه بر آن که ژست دموکراتیک و چند صدایی را در ظاهر برای دانشگاه به ارمغان می آورند، هدف مهم تری را در دستور کار خود دارند و آن چیزی نیست جز استحاله نام تشکل هایی مستقل و دانشجویی، همچون انجمن های اسلامی دانشجویان که بیش از نیم قرن است که در عرصه دانشگاه حضور دارند.
پس از وقایع اسف بار ۱۸ تیر ۷۸ در دانشگاه و اتفاقات ناگوار کوی امیر آباد تهران و شکل گیری بازی های امنیتی پس از آن، که منجر به جدایی اقلیتی از بدنه اتحادیه انجمن های اسلامی شد و در پی آن جریانی جعلی موسوم به دفتر تحکیم وحدت طیف شیراز در مقابل اکثریت انجمن های اسلامی (که به عنوان دفتر تحکیم وحدت طیف علامه شناخته می شوند) قرار گرفت، در عمل اولین گام ها در جهت جعل نام انجمن های اسلامی دانشجویان و اتحادیه آنان (دفتر تحکیم وحدت) برداشته شد تا در مواقع نیاز و در راستای انجام تبلیغات پوپولیستی ازاین دفتر تحکیم وحدت جعلی به عنوان یک نسخه بدل استفاده شود.
اما در کنار جریان جعلی طیف شیراز، جریان جعلی دیگری تحت نام انجمن های اسلامی دانشجویان مستقل و با کمک نهادهای غیر دانشگاهی به عرصه ظهور رسید تا همراه با جریان جعلی طیف شیراز توأمان نوک پیکان تهاجم و استحاله را در مقابل انجمن های اسلامی دانشجویان و اتحادیه آنان قرار دهد. اما چندی نگذشت که ماهیت و هدف نسخه جعلی دفتر تحکیم وحدت بیش از پیش برای عموم دانشجویان و جامعه روشن شد، به نحوی که امروزه از این جریان تنها یک نام باقی مانده و در حقیقت دفتر تحکیم وحدت طیف شیراز دیگر حضور خارجی ندارد.
در این میان انجمن های اسلامی دانشجویان که از پشتوانه تاریخی ۶۰ ساله و حامیان اندیشه ای چون مهندس مهدی بازرگان، دکتر یدا… سحابی، آیت ا… طالقانی و دکتر علی شریعتی برخوردار هستند، با بستر اندیشه ملی گرایانه و مذهبی و در کنار آرمان خواهی دانشجویان، سبب شده که استحاله این جریان نواندیش دانشگاهی به دور ازذهن جلوه نماید. این جریان جعلی انجمن های اسلامی مستقل اگر چه در ظاهر به ایجاد گفتمان چند صدایی در دانشگاه کمک می کنند اما در واقع تنها به جعل صدا می پردازند و هدف اصلی آنها جز این نیست که “شعار همه با هم” را به شعار “همه با من” مبدل سازند. زیرا در فضایی که حضور انجمن های اسلامی دانشجویان در عرصه دانشگاه برای عده ای بسیار سخت گشته، امکان ظهور نسخه جعلی و بدل این تشکل به راحتی هر چه تمام تر فراهم می شود. در حالی که حضور تشکل هایی چون جامعه اسلامی که نشأت گرفته از تفکرات هم سو با جریانات حاکم می باشد نیز به این راحتی در دانشگاه فراهم نیست و این تشکل های به ظاهر دانشجویی که با نحوه حضور خود در دانشگاه، در عمل استقلال خود را از دانشجویان عنوان داشته اند، سرنوشتی جز سرنوشت دفتر تحکیم جعلی طیف شیراز پیش رو نخواهند داشت و در نهایت نیز جانشین خلفی برای دفتر تحکیم وحدت طیف شیراز نخواهند بود، بهتر است از این پس آنها را به نام انجمن های اسلامی مستقل از دانشجویان بشناسیم.
لازم به ذکر است که انجمن اسلامی دانشگاه سمنان نیز در زمره انجمن های جعلی با نام اتحادیه انجمن های مستقل دانشگاه سمنان می باشد.
